Домой Аналитика Теңиз Бөлтүрүк: Чукул чара көрүлбөсө, «Кумтөр» 2025-жылы жабылып калышы мүмкүн

Теңиз Бөлтүрүк: Чукул чара көрүлбөсө, «Кумтөр» 2025-жылы жабылып калышы мүмкүн

24

Кумтөрдүн мурдагы тышкы менеджери Теңиз Бөлтүрүк СИЗОдон ачык кат жазды. Кайрылуу текстин анын жактоочусу Кайсын Абакиров социалдык тармакка жарыялады.

«Кумтөр – Кыргызстандын өнөр жайынын флагманы жана өлкөнүн жаңы жетекчилигинин жана президенттин командасынын ийгилигинин же ийгиликсиздигинин символу. Азыр өлкө коомчулугу гана эмес, бүтүндөй тоо-кен дүйнөсү, потенциалдуу инвесторлор Кумтөрдөгү кырдаалга, Кыргызстандын Президентинин жана Министрлер Кабинетинин мындан аркы аракеттерине кунт коюп байкоо салып турушат.

Финансылык мыйзам бузуулар боюнча олуттуу айыптоо жана андан кийин мени жана Кумтөрдүн башка жетекчилерин камакка алуу, Кумтөр жана Холдинг боюнча толук отчетту көрсөтүүгө тоскоолдук кылуу, ошондой эле E&Y (Ernst & Young) эл аралык аудиторунун оң аудитордук корутундусун жарыялабоо. КГКнын 2021-жылга карата ишмердүүлүгү коомдо ушак-айыңдарды жана түшүнбөстүктөрдү жаратууда… Мунун баары инвестициялык ишмердүүлүктүн ачык-айкындуулугу жаатында бүтүндөй өлкөнүн аброюна эң терс таасирин тийгизип, келишимге көлөкө түшүрүүдө. Centera Gold — Глобалдык келишим, анткени келишимдин негизги оюнчусу жана демилгечиси каржылык мыйзам бузуулар боюнча айыпталган.

Тергөө жана сот Кумтөр боюнча козголгон кылмыш ишинин баардык айыптарын жана материалдарын объективдүү, адилеттүү жана жоопкерчиликтүү карап, ар бир айыпталуучунун жеке жоопкерчилигин аныктайт деп терең ишенем.

Кыргызстандын жаңы жетекчилигинин командасы менен эффективдүү менеджмент биз Кумтөрдү мурунку канадалык жетекчиликке караганда ийгиликтүү башкара аларыбызды жана КГКнын 2021-2022-жылдардагы таасирдүү көрсөткүчтөрүн далилдеди. бул чындыкты чечкиндүү түрдө далилдейт.

КГКнын Убактылуу башкаруучусу иштеп турган мезгилде жетекчиликтин репутациясын калыбына келтирүү Кыргызстандын коомчулугунун жана батыш инвесторлорунун алдында Кумтөрдү эл аралык соода биржасында листингге даярдоону жана анын акцияларын ачык сунуштоо үчүн биринчи орунда турат.

«Улуу көчмөндөрдүн мурасы» улуттук холдингинде КГКнын Сингапурдагы биржага чыгуусу боюнча алдын ала сүйлөшүүлөрдү жана даярдыктарды жүргүздүк. Кумтөрдүн биржада күтүлүп жаткан баасы 2024-жылы 6-7 миллиард долларды түзөт.

КГКнын 40% акциясын сатуу өлкөгө 2,5-2,8 млрд доллар киреше алып келүүгө мүмкүндүк берет. Бул дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүндө ийгиликтүү ишке ашырылып жаткан IPO деп аталган. «Кумтөрдүн» акциялары фондулук биржада ачык сунушталгандан кийин акциялардын номиналдык баасы 10 эседен кем эмес жогорулашы мүмкүн. Мындай аракет Кыргызстандын президентинин жана өкмөтүнүн имиджине абдан оң таасирин тийгизет. Акциялардын 30%ын сатуудан түшкөн каражат (1,8-2,1 млрд доллар) Кыргызстандын жакынкы 3 жылдагы бюджетинин тартыштыгын жоюуга мүмкүндүк берет жана төмөнкүлөргө мүмкүндүк берет:

— Кумтөрдө жана кендин айланасында интенсивдүү геологиялык чалгындоо иштерин жүргүзүү, алтындын запастарын 600 тоннага чейин көбөйтүү, башкача айтканда, Кумтөрдүн иштөө мөөнөтүн жакынкы 30 жылга узартуу;

— Кумтөрдө алтынды кайра иштетүүчү жаңы фабриканы жана жаңы жер астындагы кенди ишке киргизүү, иштеп жаткан калдыктарды толугу менен кайра иштетүү жана кое берүү жана тышкы инвесторду тартпастан кендин инфраструктурасын толугу менен жаңыртуу;
— Кумтөрдүн пайдасынын эсебинен Жетим-Тоо, Балачычкан, Сары-Жаз ГЭСинин жана башкалардын ири өнөр жай долбоорлорун каржылоого, бул долбоорлорго жыл сайын 250 млн долларга чейин чегерүү менен. Эгерде биз Кумтөрдү өнүктүрүүнүн дыкат ойлонулган жана прагматикалык стратегиясын азыртан иштеп чыгууга киришпесек, анда 2025-жылы Кумтөр кен калдыктары толтурулгандыктан токтоп калууга аргасыз болот жана 7 жылдан кийин чындыгында далилденген алтын кору бүтөт. Бул жагдайлар өлкө жетекчилигинин имиджине олуттуу таасирин тийгизиши мүмкүн, анткени Президенттин аракетинин аркасында Кумтөр Кыргызстандын элинин менчигине кайтарылган.

Азыркы учурда Кумтөрдө да айрым адистер: геологдор, геотехниктер, жер астындагы тоо-кен инженерлери, долбоордук инженерлер жана менеджерлер боюнча кадрлардын жетишсиздиги бар. Мурда бул кызматтарды чет элдик адистер, консультанттар ээлеп келсе, азыр бир гана Кумтөр боюнча эмес, улуттук кадрларды тез арада даярдашыбыз керек. Кумтөр чукул арада радикалдуу өзгөрүүлөргө, технологияны жаңыртууга жана IT технологияларды киргизүүгө муктаж.

Кумтөр республикабыздын өнөр жайынын жана гүлдөшүнүн флагманы болуп калат деп чындап ишенем».

Эске салсак, буга чейин «Кумтөрдүн» жетекчилиги кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланган деген шек менен козголгон кылмыш иши тууралуу жазган. Мамлекетке келтирилген зыян 1 миллиард сомго бааланган.

Бул иш боюнча Кумтөрдүн мурдагы тышкы менеджери Теңиз Бөлтүрүк, камсыздоо боюнча адис Айша-Гүл Фронтбек кызы Жаналиева жана каржы директору Рыспек Токтогулов кармалган.